Anche qui: dove il pagano fu christiano, e con lui
la sua terra, il suo campo coltivato. P.P.Pasolini
Neen, niet om terug te belanden in een middeleeuwse wereld,
ook is het geen vlucht uit het leven! Wie zijn eenzaamheid
zoekt, is geheiligd, met of zonder pij. Ook een hemel erna
of een hel daarvoor in de plaats, is om het even. Er ìs geen straf, er ìs
geen beloning. Alleen de sprekende stilte misschien die je
bij voortduring ondervraagt: des morgens nog voor je de kans
krijgt je glas melk te verwarmen en je je terecht afvraagt
of je je nog wel moet scheren terwijl je willekeurig je blik richt
op een verloren geit in de wei of des avonds als je daarboven
waar je vriend de kluizenaar woont, Ginepro , een kaars moet
aansteken. Welk licht is hier immers het echtst van de sterren
in die eenzame nacht?
Er is niemand die uitmaken kan in jouw plaats wat je uiteindelijk in
dit leven, met dit hart en dit lichaam, te zeggen hebt tot jezelf en de
wereld en om jezelf niet te verliezen, is die weg naar omhoog, naar je
vriend, twee uren lang - het pakt op je adem- niet overbodig. Een
wonder als je er op een gewone dag in de week iemand ontmoet
en indien toch, dan is het eveneens zo’n pelgrim als jij
die je met warme blik een groet van daarboven en verder
geen woord als voedsel toereikt. Er staat daar op de heuvel een kerk,
maar het is geen gewone, tot voor kort nog volkomen verlaten,
een ruïne, de lege ruimte van mystieke perfectie die versieringen
schuwt, zelfs beelden maken haar uiterst
verlegen, wantrouwig.
Deze streek rees immers op uit het water en kroop langzaam
met huizen de bergen hier op, dat vroege geweld van de aarde in
gesprek met goden en tijden. Ze kon door de mens pas worden
bewoond nadat hij eerst erover een groot kruis had gemaakt.
Als was deze natuur een brood. En het meer in de diepte de drank
van het zuiverste leven. Aan dat kruis stond aan ieder uiteinde
de leegte, de stilte, het niets in ‘t oneindige en in het centrum
het woord dat verenigt en redt: bekijk maar je eigen leven
en je vindt het sluitend bewijs.
Dus niet alleen hier in het westen, waar tempeliers en voordien ook
wat benedictijnen deze redding hebben gezocht, dit geschenk aan de
dorpen die aan alle randen ontstonden, maar ook verderop in het
noorden waar aan het eindeloze water bij een reeks linden een
eenzame, hoge ruimte is gebouwd, gewijd aan het maagdelijkste zijn
dat een mens in zich draagt, Sancta Maria del Tiglio, maagd van de
linde. En in het zuiden in Como, de kerk van de heilige Abbondio;
in Civàte, meer oostwaarts, twee kerkjes vlak naast elkaar, ook ver
weg op een berg, eerst te vinden nadat je alles wat je bezwaarde en
oppervlakkig omgaf, volledig hebt kunnen afleggen.
De stijl heet romaans, maar het is
oneindig veel meer dan dat woord. Als je erheen gaat, weet dan dat er
daar niemand meer woont, niemand, verwacht er geen hulp,
tenzij je je omkeert.
Wilbert Lambrechts,
WIE JIJ OOK MOGE ZIJN, p.27
Antwerpen, 2000
